De onderzoekers van iMMO zien Laila*, een 32-jarige vrouw uit Eritrea. Zij stelt veelvuldig verkracht te zijn. De IND heeft meermaals aanvullend medisch onderzoek afgewezen. iMMO vindt naast littekens, veel lichamelijke en psychische klachten. Op basis van een uitgebreide persoonlijke onderbouwing wordt geconcludeerd dat deze combinatie van klachten Laila hebben gehinderd in het vertellen van de redenen van haar vlucht. In het juridische vervolg nuanceert de rechtbank de afdelingsuitspraak van april 2025.

Tijdens haar militaire dienst krijgt Laila veel lijfstraffen van de commandanten, omdat het haar niet lukt de opdrachten uit te voeren. Ze wordt overgeplaatst naar een civiele plek om haar dienstplicht te vervullen. Hier wordt ze jarenlang seksueel misbruikt door haar leidinggevende. Zij vlucht en zoekt internationale bescherming in Nederland.

Opvallend aan de zaak van Laila is dat er geen medisch onderzoek en advies heeft plaatsgevonden voor het aanmeld en eerste gehoor en dat er veel aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van medische problematiek. Pas voor het nader gehoor vindt er medisch onderzoek plaats en wordt een medisch advies uitgebracht. Op het adviesformulier wordt enkel gesproken over beperkingen rond ‘het terughalen van exacte data’. Het advies is om Laila meer tijd te geven. Ook wordt er gesproken over ‘hoofdpijnklachten’ waarbij het advies bestaat uit “Indien nodig extra pauzes.” Op het formulier van het medisch onderzoek zijn slechts enkele medische klachten zichtbaar, te weten: last van intrusieve herinneringen en een wisselende stemming. De gehoorambtenaar kan dit formulier echter niet zien.

Wanneer iMMO dossieronderzoek doet, is snel duidelijk dat Laila al tijdens het aanmeldgehoor medische klachten heeft die een rol spelen bij de mogelijkheid tot verklaren. Zo kan vastgesteld worden dat het Laila niet lukt om vragen uit elkaar te houden en dat dit leidt tot incongruente antwoorden. Daarnaast geeft Laila tijdens het eerste gehoor herhaaldelijk emotioneel aan dat ze ‘het niet weet’. In het nader gehoor merkt de gehoorambtenaar op dat ze steeds zachter gaat praten en meermaals emotioneel van streek raakt tijdens het verklaren. In het aanvullend gehoor dat volgt zijn al deze genoemde medische klachten zichtbaar. Laila raakte overspoeld bij al de verhoren.

Ondanks dat de advocaat aangeeft zich zorgen te maken over de medische toestand van Laila en op meerdere momenten in de procedure verzoekt om een medisch onderzoek, wordt hieraan door de IND geen gehoor gegeven. De advocaat vraagt een forensisch medisch onderzoek bij iMMO aan.

Binnen dit onderzoek kan in de observaties objectief genoteerd worden wat Laila non-verbaal laat zien aan lijdensdruk en medische problematiek. Schaamte ten aanzien van traumata en het onvermogen tot het aanhouden van chronologie in het relaas worden meermaals geobjectiveerd. Tevens wordt een dissociatieve reactie waargenomen.

Tijdens het lichamelijk onderzoek bij iMMO worden meerdere littekens gevonden welke conform het Istanbul Protocol als consistent en zeer consistent worden beoordeeld. De combinatie van gynaecologische klachten, blaasklachten, buikpijnklachten en seksuele klachten worden beoordeeld als zeer consistent met het gestelde misbruik.

Uit het psychologisch onderzoek komt naar voren dat er bij betrokkene sprake is van PTSS-klachten en daarmee samenhangende angstklachten en depressieve klachten, psychosomatische klachten en cognitieve problemen. Er zijn gevoelens van waardeloosheid en schaamte, die gepaard gaan met een sterke vermijding. Deze psychische problematiek wordt als typerend beoordeeld voor het in het relaas gestelde meegemaakte geweld.

De B-vraag wordt beantwoord op basis van het dossieronderzoek, de anamnese, psychodiagnostische vragenlijsten, het lichamelijk onderzoek en de observaties gedurende de twee onderzoeksdagen. Met deze uitgebreide onderbouwing wordt geconcludeerd dat de klachten zeker hebben geïnterfereerd met het vermogen om te verklaren.

Lees hier voor het juridische vervolg

(* Namen zijn gefingeerd)